De melkproductie is nog altijd hoger dan vorig jaar. /SHIFTTAB/Foto: Niels de Vries
De melkproductie is nog altijd hoger dan vorig jaar. /SHIFTTAB/Foto: Niels de Vries Niels de Vries

Zuivelmarkt draait nog altijd op twee snelheden

Sectoren - Veehouderij - Melkvee

Dat is te zien aan de prijzen voor boerderijmelk die vorige week bekend zijn gemaakt. Royal FrieslandCampina verhoogt de garantieprijs voor oktober opnieuw met 1,50 euro per 100 kilo melk. Daarmee komt deze uit op 45,50 euro.

Ook Arla verhoogt de melkprijs voor haar Nederlandse leden, naar ruim 46 euro. Dat komt neer op een stijging van 2,08 euro. Tegelijk blijven hogere kosten, een nog steeds groeiende melkproductie en grillige wereldhandel boven de markt hangen.

Zuivelmarktkenner Klaas Johan Osinga, beleidsadviseur internationaal bij LTO Nederland, noemt de hogere gangbare melkprijzen positief. ‘De prijsontwikkeling is beter geworden voor melkveehouders. Dat was ook wel voorspeld en ik denk dat dit beeld voorlopig standhoudt. De grote vraag naar eiwitten helpt hierbij.’

Zuivelanalist Jurriën Scheepstra van ZuivelNL noemt de markt complex. ‘Melkvet is al langere tijd wat zwakker, terwijl de vraag naar eiwit juist stevig is. Dat is terug te zien in de noteringen van melkpoeders.’

Mageremelkpoeder voor consumptiedoeleinden noteerde begin dit jaar nog rond 196 euro per 100 kilo en is sindsdien sterk in prijs gestegen. Vorige week stond deze notering op 332 euro. Dat is een stijging van 69 procent. Ook weipoeder werd in deze periode flink duurder (+64 procent).

Voorraden mageremelkpoeder zijn er volgens Scheepstra bijna niet en Europa blijft een voorname aanbieder van kwalitatief hoogwaardig eiwit. Bij boter is het beeld tegengesteld. Marktpartijen gaan uit van omvangrijke voorraden, al worden die niet exact geregistreerd.

Hoge melkproductie

Zolang die voorraad boven de markt hangt, blijft een krachtig prijsherstel voor melk lastig. Al kun je dat ook andersom beredeneren, stelt Scheepstra. ‘Zonder de goede vraag naar eiwitten had de markt er mogelijk heel anders uitgezien, want de melkproductie is wereldwijd nog altijd hoog.’

Zuivelfabrikanten investeren ondertussen nog steeds in nieuwe productievoorzieningen om in de grote de vraag naar eiwitproducten te kunnen voorzien. Arla Foods investeert ruim 63 miljoen euro in de uitbreiding van de productie van skyr en cottage cheese in Duitsland en Zweden. Met de investeringen moet de productiecapaciteit van beide producten met ongeveer 15 tot 20 procent toenemen.

Bekijk de actuele zuivelprijzen op onze marktpagina

Arla ziet de vraag naar eiwitrijke zuivel sterk groeien. De verkoopvolumes van skyr namen de afgelopen drie jaar in de belangrijkste Europese markten met bijna 40 procent toe, terwijl cottage cheese zo’n 25 procent groeide. Volgens Arla wordt de groei gestuwd door de toenemende aandacht van consumenten voor gezonde, eiwitrijke voeding.

Aan de aanbodkant zijn de signalen gemengd. De melkproductie in belangrijke zuivelregio’s blijft nog altijd groeien. In augustus steeg deze in Nieuw-Zeeland, Australië, de Europese Unie (EU) en de Verenigde Staten (VS), ten opzichte van dezelfde maand vorig jaar.

De export van zuivel uit Nieuw-Zeeland, de VS en de EU lag hoger dan een maand eerder. Aan de vraagzijde stegen de zuivelimporten in Azië, terwijl China, Latijns-Amerika, het Midden-Oosten en Afrika juist minder invoerden.

Stevig fundament

De melkaanvoer van Fonterra zelf stijgt ook. De Nieuw-Zeelandse coöperatie verwerkte in augustus 102,8 miljoen kilo melkbestanddelen, 2,9 procent meer dan in dezelfde maand vorig seizoen. Fonterra verhoogt de verwachte melkprijs voor seizoen 2026-2027 naar 9,50 Nieuw-Zeelandse dollar per kilo milksolids. Dat wijst op een redelijk stevig fundament, zonder dat er sprake is van een breed prijsherstel.

El Niño vormt ondertussen een risico voor met name het zuidelijk halfrond. ‘Als de droogte daar doorzet, kan dat gevolgen hebben voor de melkproductie en daarmee voor de wereldmarkt’, aldus Osinga.

Op Nederlandse melkveebedrijven is de ruwvoerpositie redelijk goed. Dat is gunstig nieuws, nu de voerprijzen stijgen. De eerste grassneden van dit jaar waren goed en de recente regen verbetert de omstandigheden voor het najaar. De maisoogst is niet overal even geslaagd, met name in het zuiden van het land hebben de droogte en hitte opbrengst en kwaliteit gekost.

Scheepstra wijst op de nog altijd onduidelijke situatie voor Nederlandse melkveehouders. ‘De verwachting is dat een deel van hen gaat stoppen. Door de onzekerheid over het stikstofbeleid, wachten veel ondernemers af en blijven zij doormelken. Daardoor zal het aanbod in dit land waarschijnlijk slechts geleidelijk afnemen.’