Salmonella blijkt hardnekkig, strengere aanpak in leghennensector
Sectoren - Algemeen - PolitiekDe maandag aangekondigde maatregelen moeten begin 2027 ingaan. Aanleiding is de aanhoudend hoge besmettingsdruk van Salmonella enteritidis in de sector en de daarmee samenhangende ziektelast bij mensen.
Uit een update aan de Tweede Kamer blijkt dat in 2025 bij ongeveer 5 procent van de leghennen Salmonella enteritidis en Salmonella typhimurium voorkwam. Het grootste deel daarvan, 97 procent, werd veroorzaakt door die eerste variant. Vorig jaar werden bij 115 koppels leghennen besmettingen vastgesteld. In de eerste helft van 2026 werden nog eens 31 koppels positief bevonden.
Lees ook: Meer salmonellabesmettingen en vogelgriepuitbraken in 2025
Volgens de staatssecretaris past dit beeld in de structureel verhoogde verspreiding die sinds 2023 zichtbaar is. Hij noemt de situatie zorgelijk en benadrukt dat het terugdringen van salmonellabesmettingen noodzakelijk is om het aantal ziektegevallen bij mensen te verminderen.
De pluimveesector heeft de afgelopen jaren al maatregelen genomen via het kwaliteitssysteem IKB Ei. Daarbij is onder meer de monitoringsfrequentie aanzienlijk verhoogd.
Bemonstering
Leghennen jonger dan 65 weken worden tegenwoordig elke acht weken bemonsterd, terwijl dieren ouder dan 65 weken iedere vier weken worden gecontroleerd. Voorheen gebeurde dit eens per vijftien weken. Het doel daarvan is om besmettingen sneller op te sporen en sneller maatregelen te kunnen nemen voor de voedselveiligheid.
Trendanalyses uit 2026 laten weliswaar een daling zien ten opzichte van 2023, 2024 en 2025, maar het is onzeker of de Europese norm van maximaal 2 procent besmette koppels dit jaar wordt gehaald. De termijn die de sector had gesteld om effect van de bestaande maatregelen aan te tonen, is inmiddels verstreken. Daarom kiest het kabinet voor aanvullende verplichtende maatregelen.
Sneller traceren
In overleg met de pluimveesector is besloten tot een verdere intensivering van de monitoring en een vaccinatieverplichting. Deze maatregelen worden nu verder uitgewerkt. Met extra monitoring wil het ministerie besmettingen nog sneller traceren. Vaccinatie moet helpen de verspreiding van Salmonella enteritidis terug te dringen.
Beide maatregelen moeten begin 2027 van kracht worden. Mocht dat onvoldoende effect hebben, dan houdt Erkens aanvullende stappen achter de hand. Daarbij noemt hij onder meer het versneld afvoeren van besmette koppels om de besmettingsdruk te verlagen.