Nederland wil groener en goedkoper GLB

1 uur geleden Sectoren - Algemeen - Politiek

Landbouwminister Jaimi Van Essen benadrukt de Nederlandse wensen nog eens tijdens de Landbouw- en Visserijraad van de Europese Unie. Het voorstel voor het nieuwe GLB vormt het hoofdmenu van de vergadering. En Van Essen gooit er direct wat pittige ingrediënten in.

Te beginnen met de ecoregelingen, die in de ogen van de landbouwminister een flinke duw in de rug nodig hebben. ‘Nederland pleit voor het opnemen van stimulerende randvoorwaarden en stimulansen om groene maatregelen en weerbaarheid binnen het toekomstige GLB centraal te stellen’, zo trapt hij zijn inspreektijd af.

‘We moeten samen de groene ambitie versterken, om onze interne markt te versterken en de bescherming van het landschap te garanderen. Dat is voor mij een rode lijn.’ Met deze voorwaarden denkt Van Essen boeren en tuinders te helpen om de ‘huidige en toekomstige uitdagingen te kunnen aangaan’.

Steun voor jonge boeren

Daarna richt de landbouwminister zijn pijlen op de steun voor jonge agrarisch ondernemers. ‘Nederland steunt het doel in het nieuwe GLB om 6 procent van het budget aan jonge boeren toe te wijzen’, spreekt hij zijn collega’s toe.

Een voor de EU-lidstaten verplichte plus op de hectarepremie voor jonge boeren, zoals in het GLB-wijzigingsvoorstel staat, ziet Van Essen niet zitten. ‘Wij denken dat bijvoorbeeld vestigingssteun en investeringsregelingen effectiever zijn om deze ondernemers te helpen. Daarom vraag ik met klem aan mijn collega’s om de verplichting voor een hogere hectarepremie eruit te halen’, laat hij weten.

Door de ondergrens van de hectarepremie te verlagen, wil Van Essen geld vrijmaken voor de eerdergenoemde wensen. ‘Ik hoorde bij een aantal lidstaten openingen om die grens naar beneden te krijgen. Daarmee kan Nederland geld vrijmaken.’

Lees ook: Ecoregelingen en jonge boeren zijn ‘rode lijn’ voor Van Essen

Na afloop is de minister tevreden over de route naar een nieuw Europees landbouwbeleid. Hij verwacht dat de landbouwministers bij de volgende vergadering in oktober een handtekening kunnen zetten onder een gezamenlijk standpunt. ‘Het Ierse voorzitterschap maakt tempo en dat waardeer ik.’

Achter de schermen praat Van Essen over de Europese Vogel- en Habitatrichtlijn, die Nederland al jaren in haar greep houdt. ‘Nederland moet leveren. En als we dat met het stikstofpakket doen, kunnen we ook wat gaan vragen’, licht hij een tipje van de onderhandelingssluier op.

Intern salderen

Daarbij denkt de landbouwminister bijvoorbeeld aan het toestaan van intern salderen ten behoeve van verduurzaming of bedrijfsontwikkelingen die de omliggende natuur ten goede komen. ‘Het is in Nederland moeilijk uit te leggen dat dit nu allemaal niet kan. Wij zetten nu een stap met de stikstofmaatregelen en dan komt het moment dat je iets kunt terugvragen vanzelf’, stelt hij.

Terwijl Van Essen in Brussel tactisch masseerwerk verricht over de inhoud van het nieuwe Europese landbouwbeleid, gaat premier Rob Jetten er met gestrekt been in wat het Europese budget voor de boeren- en tuinders betreft.

Nederland vindt de komende EU-begroting voor 2028-2034, zo’n 2 biljoen euro, veel te hoog. Er moet vooral minder geld naar landbouw en armere regio’s en meer naar defensie en modernisering. Dat staat in een brief die Jetten met vijf andere regeringsleiders aan de huidige EU-voorzitter Ierland heeft gestuurd.

Hand op de knip

Ook Duitsland, Zweden, Denemarken, Oostenrijk en Finland willen de hand op de knip houden. In de brief, die in handen is van het Financieel Dagblad, staat dat er honderden miljarden euro’s van de aankomende Europese begroting af zou moeten.

De huidige begroting, die tot en met 2027 loopt, bedraagt 1,2 biljoen euro. De zes landen vinden dat de EU in de volgende begrotingsperiode meer geld moet vrijmaken voor veiligheid, defensie, economische concurrentie, innovatie en de strijd tegen illegale migratie.

Lees ook: Nederland en vijf andere lidstaten willen dat EU minder aan boeren uitgeeft

Ierland presenteert deze maand een nieuwe ‘onderhandelingsbox’ voor de EU-begroting. Voor een akkoord op deze begroting is instemming van alle lidstaten nodig. Maar dat lijkt voorlopig nog niet te gebeuren, omdat landen als Italië en Spanje juist meer geld voor de landbouw en achtergestelde regio’s willen reserveren.

Voorzitter António Costa van de Europese Raad komt op vrijdag 9 oktober naar Nederland, om met premier Jetten te praten over de Europese begrotingsplannen.