‘Onderhandelen is de juiste tafel kiezen’
Sectoren - Algemeen - Politiek StikstofWie gewassen, fruit, bloemen, planten of bomen teelt, wil zijn toekomstige oogst kunnen beschermen tegen ziekten en plagen. Die mogelijkheden staan onder druk. Nieuwe technieken om via DNA de weerbaarheid te vergroten, stuiten op ethische en politieke discussies. Tegelijkertijd verdwijnen bestaande gewasbeschermingsmiddelen en is de Nederlandse markt voor producenten vaak te klein en te kostbaar om specifiek voor ons alternatieven te ontwikkelen. Dat is een lastige tegenstelling.
De samenleving vraagt om plantaardig voedsel, vergroening van steden, minder verspilling en efficiënt gebruik van schaarse ruimte. Maar wie die ambities wil waarmaken, moet telers ook de mogelijkheid bieden om gezonde gewassen te telen. Daarom hebben we behoefte aan een langetermijnvisie: wetenschappelijk onderbouwd, met heldere doelen en onafhankelijke monitoring.
Het debat mag niet worden bepaald door degene die het hardst roept. In de plantaardige sectoren zie ik juist veel realisme. Ondernemers weten dat stilzitten geen optie is en werken dagelijks aan verduurzaming en innovatie. Maar verandering vraagt ook om zekerheid, handelingsperspectief en beleid dat ook uitvoerbaar is. Goed onderhandelen is dan essentieel.
In het Financieele Dagblad las ik onlangs een treffende les van Sven Koopmans van The Hague Centre for Strategic Studies (HCSS): kinderen weten al snel bij welke ouder de kans op een traktatie het grootst is. Zijn boodschap: onderhandel niet alleen met iemand die wil praten, maar vooral met iemand die over het gewenste resultaat kan beslissen. Dat lijkt mij een waardevolle les voor bestuurders die de komende tijd aan tafel zitten.